خانه / اخبار همایش‌ها / عدم توارث در شبیه سازی انسان

عدم توارث در شبیه سازی انسان

عدم توارث در شبیه سازی انسان

 

  • پرسش

از آن جا که در قرن بیستم شاهد رشد حیرت‏آور فن‏آوری خصوصاً پیشرفت‏هایی در علم پزشکی حاصل شده است و یکی از آن‏ها برآیندهای مهم نوین، مهندسی ژنتیک و بدل‏سازی انسان (کلوناژ) می‏باشد که در علم وراثت مسایل مبهم و پیچیده‏ای پیدا شده است ، بفرمایید:

الف. اگر سلول جنینی درسردخانه برای مثلاً صد سال یا بیش از آن زنده نگاه داشته شود سپس در رحم زنی کاشته و رویانده شود، آیا طفل ناشی ازاین سلول پس از رشد و نمو و بلوغ می‏تواند از بستگان و خویشان خود مطالبه ارث نماید؟

ب. ممکن است با فن‏آوری بدل‏سازی (کلوناژ)، چند نفر نسخه بدل یک اصل باشند. در صورتی که جرمی ارتکاب شود از راه‏های اثر انگشت یا دیگر آثار جسمی یا علم قاضی اثبات شود یکی از این افراد (اصل و فرع) مرتکب جرم‏اند، کدام نسخه محاکمه و مجازات خواهدشد؟

ج. در صورتی که دختر باکره‏ای با بهره‏گیری از فن‏آوری بدل‏سازی –  کلوناژ -دارای فرزندی از سلول جنینی خود شود در این فرض آیا حامله شدن وی مشروع است؟ آیا فرزند به دنیا آمده نسخه بدل اوست یا همسانش یا دخترش؟

د. اگر خانواده‏ای نسخه‏ای از فرزندشان را در سردخانه نگهداری کردند و پس‏از مرگ فرزندشان با فن‏آوری بدل‏سازی (کلوناژ) نسخه بدل وی را در رحم مادر کاشتند و رویاندند،در این صورت آیا آفرینش انسانی برای هدفی که به خود او مربوط نیست ونفعی نمی‏رساند جایز است؟

ه. در صورتی که فن‏آوری بدل‏سازی –   کلوناژ – به قدری رشدکندکه مادران بتوانندبا مشاهده فرجام فرزند پس از چندسال به کاتالوگ‏های مختلف مراجعه و جنین را گزینش کنند (طفل سالیانی رشد می‏کند ولی نسخه‏های دست نخورده‏اش در سردخانه محفوظ مانده است) چنین بارداری شرعاً چه حکمی دارد؟

 

  • پاسخ

آیت الله العظمی محمد تقی بهجت(ره)

الف . وراثت نیست.

ب . مثل سایر موارد اقامه بینه بر غیر واحد و همچنین اقرار یا علم اجمالی است در احکام قصاص و دیه.

ج . مانعی ندارد و به ولد اشبه است.

د . مانعی ندارد.

هـ . ازحیث تکلیف منعی بر آن ثابت نیست و از حیث صحت معامله به نظایر آن مراجعه می‏شود.

۰۳/۱۲/۱۳۷۹

آیت الله العظمی سید علی سیستانی

الف . چنانچه تولد از منی شخص مذکور باشد آن شخص پدر او محسوب می‏شود و بستگان پدر بستگان فرزند می‏شوند.

ب . درصورتی که مشخص نشود هیچ کدام مجازات نمی‏شوند.

چ . مانعی ندارد.

د . مانعی ندارد.

هـ . اشکالی ندارد. ۲۶ شعبان ۱۴۲۱ه.ق

آیت الله العظمی لطف الله صافی گلپایگانی

این موضوعات ظاهراً هنوز هم در دست تحقیق و تجربه است اگرچه جواب علی‏الفرض ممکن است ولی اولی این است که پس از تحقیق و تحقق کامل موضوع در خارج وابتلاء به آن حکم آنها مورد سؤال واقع شود. والله‏العالم. ۲۴ رجب‏المرجب ۱۴۲۴ه.ق

آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی

الف . چنین نوزادی از کسی ارث نمی‏برد.

ب . دیه در میان آنها تقسیم می‏شود.

ج تا هـ. . این عمل از نظر شرعی خالی از اشکال نیست و مفاسد زیادی بر آن مترتب می‏شود به همین جهت حتی افرادی‏که پایبند به دین و شریعتی نیستند به خاطر مفاسد اجتماعی آن به مخالفت با آن پرداخته‏اند. همیشه موفق باشید.

۰۹/۰۲/۱۳۸۲

آیت الله العظمی سید عبدالکریم موسوی اردبیلی

الف . کلمه (سلول جنین) مبهم است، اگر به قرینه مقدمه فوق مقصود این باشد که از غیر تخمک زن و اسپرم مرد، سلولی گرفته شود و در جایی مثل دستگاه یا رحم زنی پرورش یابد تا انسان شود، گفته می‏شود بین فرزند متولد از این سلول قبل از ازدواج با دیگران محرمیّت و توارث و نسب وجود ندارد، مگر در رحم زنی قرار داده شده و رشد و نمو کرده که همه احکام مادر و فرزندی با وجود سایر شرایط میان صاحب رحم و آن فرزند جاری است.

ب . باید توجه نمود که این مسأله فقط فرض است ولی به طور کلی اگر مجرم بین چند نفر مردّد باشد به هیچ طریق شرعی مشخص نشود اگر از موارد قصاص باشد، حکم به قصاص هیچ‏کدام نمی‏شود بلکه دیه مثل موارد دیات و ضمان مالی بین همه آن‏ها (اطراف شبهه) توزیع و تقسیم می‏شود، یعنی همه آن‏ها مجموعاً یک دیه می‏دهند و اگر از موارد حدود باشد، حدی بر آن‏ها جاری نمی‏شود بلکه مانند سایر موارد تعزیر به تشخیص حاکم شرع و به نحو مقتضی و مناسب تعزیر می‏شوند.

ج . قرار دادن جنین رشد یافته از سلول خود دختر در رحم او فی حدّ نفسه اشکالی ندارد، کما این‏که قرار دادن در رحم دیگری فی‏نفسه اشکال ندارد و به خاطر این‏که در رحم او رشد یافته و از او متولّد شده، دختر او حساب می‏شود، همان‏طور که در جواب سؤال اوّل گفته شد.

د و هـ. . به طورکلی شبیه‏سازی، چه از این قبیل باشد، چه به نحو دیگری، دلیل قوی بر حرمت آن نیست، اگرچه کار پسندیده‏ای هم نیست.

۳۱/۰۳/۱۳۸۲

مرکز مطالعات فقهی پزشکی قانونی

 

کانال تلگرام

همچنین ببینید

همایش طب و قضا در سایت ISC

همایش طب و قضا در سایت ISC با پیگیری‌ و رایزنی های دکتر جابر قره …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *